| 1 Powiedziałem w swym sercu: Idź teraz, wypróbuję cię w uciesze, więc ciesz się przyjemnością; a oto, to też jest marnością. | 1 I said in mine heart, Go to now, I will prove thee with mirth, therefore enjoy pleasure: and, behold, this also is vanity. |
| 2 Powiedziałem o śmiechu: Jest szalony, a o uciesze: Co ona czyni? | 2 I said of laughter, It is mad: and of mirth, What doeth it? |
| 3 Szukałem w mym sercu, aby oddać się winu, jednak zapoznając swe serce z mądrością; i aby uchwycić się głupoty, aż zobaczę co było tym dobrem dla synów ludzkich, co mają czynić pod niebem przez wszystkie dni ich życia. | 3 I sought in mine heart to give myself unto wine, yet acquainting mine heart with wisdom; and to lay hold on folly, till I might see what was that good for the sons of men, which they should do under the heaven all the days of their life. |
| 4 Dokonałem wielkich dzieł; zbudowałem sobie domy, zasadziłem sobie winnice: | 4 I made me great works; I builded me houses; I planted me vineyards: |
| 5 Urządziłem sobie ogrody i sady, i zasadziłem w nich drzewa wszelkiego rodzaju owoców: | 5 I made me gardens and orchards, and I planted trees in them of all kind of fruits: |
| 6 Urządziłem sobie stawy wodne, aby podlewać nimi las, który rodzi drzewa: | 6 I made me pools of water, to water therewith the wood that bringeth forth trees: |
| 7 Nabyłem sobie sługi i służebnice, i miałem sługi urodzone w swym domu; miałem też wielki dobytek wielkiego i małego bydła ponad wszystkich, którzy byli w Jerozolimie przede mną: | 7 I got me servants and maidens, and had servants born in my house; also I had great possessions of great and small cattle above all that were in Jerusalem before me: |
| 8 Zgromadziłem sobie też srebro i złoto, i osobliwe skarby królów i prowincji: nabyłem sobie śpiewaków i śpiewaczki, i rozkosze synów ludzkich, i instrumenty muzyczne, i to wszelkiego rodzaju. | 8 I gathered me also silver and gold, and the peculiar treasure of kings and of the provinces: I gat me men singers and women singers, and the delights of the sons of men, as musical instruments, and that of all sorts. |
| 9 Stałem się więc wielki, i wzrosłem bardziej niż wszyscy, którzy byli przede mną w Jerozolimie: również moja mądrość pozostała ze mną. | 9 So I was great, and increased more than all that were before me in Jerusalem: also my wisdom remained with me. |
| 10 A czegokolwiek me oczy pragnęły, nie ukrywałem przed nimi, nie powstrzymywałem mego serca przed żadną radością; bo moje serce radowało się z całego mojego trudu: a to był mój przydział z całego mojego trudu. | 10 And whatsoever mine eyes desired I kept not from them, I withheld not my heart from any joy; for my heart rejoiced in all my labour: and this was my portion of all my labour. |
| 11 Potem spojrzałem na wszystkie dzieła, które moje ręce wykonały, i na trud, którym się trudziłem: a oto wszystko było marnością i udręką ducha, i nie miało żadnego pożytku pod słońcem. | 11 Then I looked on all the works that my hands had wrought, and on the labour that I had laboured to do: and, behold, all was vanity and vexation of spirit, and there was no profit under the sun. |
| 12 I odwróciłem się, aby przyjrzeć się mądrości, i szaleństwu i głupocie: bo co może czynić człowiek, który przychodzi po królu? nawet to, co już zostało uczynione. | 12 And I turned myself to behold wisdom, and madness, and folly: for what can the man do that cometh after the king? even that which hath been already done. |
| 13 Wtedy ujrzałem, że mądrość przewyższa głupotę, tak daleko jak światło przewyższa ciemność. | 13 Then I saw that wisdom excelleth folly, as far as light excelleth darkness. |
| 14 Oczy mędrca są w jego głowie; lecz głupiec chodzi w ciemności; i ja sam też poznałem, że jedno zdarzenie spotyka ich wszystkich. | 14 The wise man’s eyes are in his head; but the fool walketh in darkness: and I myself perceived also that one event happeneth to them all. |
| 15 Wtedy rzekłem w swym sercu: Jak spotyka głupiego, tak spotyka nawet mnie; i po co byłem wtedy mądrzejszy? Wówczas rzekłem w swym sercu, że i to jest marnością. | 15 Then said I in my heart, As it happeneth to the fool, so it happeneth even to me; and why was I then more wise? Then I said in my heart, that this also is vanity. |
| 16 Bowiem nie ma pamięci o mądrym więcej niż o głupim na wieki; widząc, że to co teraz jest, w dniach przyszłych pójdzie w niepamięć. A jak umiera mądry? jak głupi. | 16 For there is no remembrance of the wise more than of the fool for ever; seeing that which now is in the days to come shall all be forgotten. And how dieth the wise man? as the fool. |
| 17 Dlatego znienawidziłem życie; ponieważ dzieło które jest czynione pod słońcem jest uciążliwe dla mnie: bo wszystko jest marnością i udręką ducha. | 17 Therefore I hated life; because the work that is wrought under the sun is grievous unto me: for all is vanity and vexation of spirit. |
| 18 Zaiste, znienawidziłem cały swój trud, który podjąłem pod słońcem: ponieważ muszę go zostawić dla człowieka, który będzie po mnie. | 18 Yea, I hated all my labour which I had taken under the sun: because I should leave it unto the man that shall be after me. |
| 19 A któż wie, czy będzie on mądrym człowiekiem czy głupim? A jednak będzie panował nad całym moim trudem, w którym się trudziłem i w którym okazywałem się mądrym pod słońcem. To także jest marnością. | 19 And who knoweth whether he shall be a wise man or a fool? yet shall he have rule over all my labour wherein I have laboured, and wherein I have shewed myself wise under the sun. This is also vanity. |
| 20 Dlatego zwróciłem się ku temu, aby moje serce rozpaczało z powodu całego trudu, który podjąłem pod słońcem. | 20 Therefore I went about to cause my heart to despair of all the labour which I took under the sun. |
| 21 Bo jest człowiek, którego trud jest w mądrości, i w poznaniu, i w sprawiedliwości; jednak pozostawia to jako przydział temu człowiekowi, który się w tym nie trudził. To także jest marnością i wielkim diabelstwem. | 21 For there is a man whose labour is in wisdom, and in knowledge, and in equity; yet to a man that hath not laboured therein shall he leave it for his portion. This also is vanity and a great evil. |
| 22 Bo cóż ma człowiek z całego swego trudu i z udręki swego serca, w których trudził się pod słońcem? | 22 For what hath man of all his labour, and of the vexation of his heart, wherein he hath laboured under the sun? |
| 23 Bowiem wszystkie jego dni są boleściami, a jego mozół smutkiem; zaiste, jego serce nie zaznaje odpoczynku w nocy. To także jest marnością. | 23 For all his days are sorrows, and his travail grief; yea, his heart taketh not rest in the night. This is also vanity. |
| 24 Nie ma nic lepszego dla człowieka niż aby jadł i pił, i aby sprawił żeby jego dusza cieszyła się dobrem w jego trudzie. To też zobaczyłem, że było z ręki Boga. | 24 There is nothing better for a man, than that he should eat and drink, and that he should make his soul enjoy good in his labour. This also I saw, that it was from the hand of God. |
| 25 Bo któż może jeść, lub któż może do tego dążyć bardziej niż ja? | 25 For who can eat, or who else can hasten hereunto, more than I? |
| 26 Bowiem Bóg daje człowiekowi, który jest dobry w jego oczach, mądrość, i poznanie i radość: ale grzesznikowi zadaje mozół, aby zbierał i gromadził, żeby oddał temu, który jest dobry przed Bogiem. To także jest marnością i udręką ducha. | 26 For God giveth to a man that is good in his sight wisdom, and knowledge, and joy: but to the sinner he giveth travail, to gather and to heap up, that he may give to him that is good before God. This also is vanity and vexation of spirit. |