| 1 Te także są przysłowia Salomona, które ludzie Ezechiasza, króla Judy, przepisali. | 1 These are also proverbs of Solomon, which the men of Hezekiah king of Judah copied out. |
| 2 Chwałą Boga jest ukryć rzecz: lecz zaszczytem królów jest badać sprawę. | 2 It is the glory of God to conceal a thing: but the honour of kings is to search out a matter. |
| 3 Niebo co do wysokości, i ziemia co do głębokości, i serce królów jest nie do zbadania. | 3 The heaven for height, and the earth for depth, and the heart of kings is unsearchable. |
| 4 Usuń żużel ze srebra, a wyjdzie naczynie dla oczyszczającego. | 4 Take away the dross from the silver, and there shall come forth a vessel for the finer. |
| 5 Usuń podłych sprzed króla, a jego tron będzie utwierdzony w sprawiedliwości. | 5 Take away the wicked from before the king, and his throne shall be established in righteousness. |
| 6 Nie stawiaj siebie naprzód w obecności króla, i nie stawaj na miejscu wielkich ludzi: | 6 Put not forth thyself in the presence of the king, and stand not in the place of great men: |
| 7 Bo lepiej jest, aby powiedziano ci, Wstąp tu; niż żebyś został poniżony w obecności księcia, którego twoje oczy widziały. | 7 For better it is that it be said unto thee, Come up hither; than that thou shouldest be put lower in the presence of the prince whom thine eyes have seen. |
| 8 Nie wychodź pospiesznie, aby się spierać, abyś nie wiedział, co czynić na jego końcu, gdyby twój bliźni cię zawstydził. | 8 Go not forth hastily to strive, lest thou know not what to do in the end thereof, when thy neighbour hath put thee to shame. |
| 9 Rozprawiaj swą sprawę z samym twym bliźnim; i nie ujawniaj tajemnicy innemu: | 9 Debate thy cause with thy neighbour himself; and discover not a secret to another: |
| 10 Aby ten, kto to usłyszy, nie zawstydził cię, a twoja hańba nie odwróciła się. | 10 Lest he that heareth it put thee to shame, and thine infamy turn not away. |
| 11 Słowo stosownie wypowiedziane jest jak jabłka ze złota w obrazach ze srebra. | 11 A word fitly spoken is like apples of gold in pictures of silver. |
| 12 Jak kolczyk ze złota i ozdoba ze szczerego złota, tak jest mądry napominający dla posłusznego ucha. | 12 As an earring of gold, and an ornament of fine gold, so is a wise reprover upon an obedient ear. |
| 13 Jak chłód śniegu w czasie żniwa, taki jest wierny posłaniec dla tych, którzy go posyłają: bo orzeźwia duszę swoich panów. | 13 As the cold of snow in the time of harvest, so is a faithful messenger to them that send him: for he refresheth the soul of his masters. |
| 14 Kto chlubi się fałszywym darem, jest jak obłoki i wiatr bez deszczu. | 14 Whoso boasteth himself of a false gift is like clouds and wind without rain. |
| 15 Przez długą cierpliwość książę jest przekonany, a miękki język łamie kość. | 15 By long forbearing is a prince persuaded, and a soft tongue breaketh the bone. |
| 16 Czy znalazłeś miód? jedz tyle, ile jest dla ciebie wystarczające, abyś nie był nim napełniony i go nie zwymiotował. | 16 Hast thou found honey? eat so much as is sufficient for thee, lest thou be filled therewith, and vomit it. |
| 17 Powściągnij swoją stopę od domu twego bliźniego; aby się tobą nie znużył i cię nie znienawidził. | 17 Withdraw thy foot from thy neighbour’s house; lest he be weary of thee, and so hate thee. |
| 18 Człowiek, który niesie fałszywe świadectwo przeciwko swemu bliźniemu, jest obuchem, i mieczem, i ostrą strzałą. | 18 A man that beareth false witness against his neighbour is a maul, and a sword, and a sharp arrow. |
| 19 Ufność w niewiernym człowieku w czasie utrapienia jest jak złamany ząb i stopa wywichnięta ze stawu. | 19 Confidence in an unfaithful man in time of trouble is like a broken tooth, and a foot out of joint. |
| 20 Jak ten, który zdejmuje odzienie w czasie zimna, i jak ocet na natron, taki jest ten, kto śpiewa pieśni ciężkiemu sercu. | 20 As he that taketh away a garment in cold weather, and as vinegar upon nitre, so is he that singeth songs to an heavy heart. |
| 21 Jeśli twój nieprzyjaciel jest głodny, daj mu chleba do jedzenia; a jeśli jest spragniony, daj mu wody do picia: | 21 If thine enemy be hungry, give him bread to eat; and if he be thirsty, give him water to drink: |
| 22 Bo zgarniesz węgle ognia na jego głowę, a PAN ci odpłaci. | 22 For thou shalt heap coals of fire upon his head, and the LORD shall reward thee. |
| 23 Północny wiatr odpędza deszcz; tak czyni gniewne oblicze obmownemu językowi. | 23 The north wind driveth away rain: so doth an angry countenance a backbiting tongue. |
| 24 Lepiej mieszkać w kącie na dachu, niż z kłótliwą kobietą i w szerokim domu. | 24 It is better to dwell in the corner of the housetop, than with a brawling woman and in a wide house. |
| 25 Jak zimne wody dla spragnionej duszy, tak są dobre wieści z dalekiej krainy. | 25 As cold waters to a thirsty soul, so is good news from a far country. |
| 26 Sprawiedliwy człowiek upadający przed podłym jest jak zmącone źródło i skażony zdrój. | 26 A righteous man falling down before the wicked is as a troubled fountain, and a corrupt spring. |
| 27 Niedobrze jest jeść dużo miodu: tak dla ludzi szukać własnej chwały nie jest chwałą. | 27 It is not good to eat much honey: so for men to search their own glory is not glory. |
| 28 Ten, kto nie ma żadnego panowania nad swoim własnym duchem, jest jak miasto, które jest zburzone i bez murów. | 28 He that hath no rule over his own spirit is like a city that is broken down, and without walls. |